คำแปลเอกสารประวัติศาสตร์ ในโอกาสฉลอง 100 ปี ความสัมพันธ์สยาม-รัสเซีย ปกอ่อน กระดาษอาร์ต หนา 247 หน้า พ.ศ.2540 พร้อมภาพประกอบสีซีเปีย
"เอกสารบางส่วนเป็นจดหมายหรือรายงานแสดงความคิดเห็นของแต่ละบุคคล แช่น พระราชหัตถเลขาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จดหมายรายงานของท่านฑูตรัสเซียประจำไทย การใช้จดหมายเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ต้องมีความระมัดระวังมาก ต้องตรวจสอบกับเอกสารอื่น ๆ เพื่อให้วินิจฉัยได้ว่าข้อเท็จจริงควรเป็นอย่างไร เพราะแต่ละท่านเขียนขึ้นตามความเห็น ความรู้สึก และ ตามข้อมูลที่ท่านมีในขณะนั้น ซึ่งไม่จำเป็นจะต้องถูกต้องตรงกับข้อเท็จจริง
นอกจากเรื่องเหตุการณ์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแล้ว ประเทศรัสเซียกับไทยยังมีส่วนเกี่ยวข้องกันมากในสมัยหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อจะสถาปนาความสัมพันธ์ทางการฑูตและเรื่องเกี่ยวกับความสัมพันธ์หลังจากนั้น เราคงจะได้มีโอกาสศึกษาเหตุการณ์เหล่านี้จากเอกสารทางฝ่ายรัสเซียกันบ้าง
บางส่วนจากคำพระราชปรารภ ใน สมเด็จพระเทพฯ..."